Bir varmış, bir yokmuş. Uzak bir ormanda, büyük ağaçların gölgelediği küçük bir gölet varmış. Bu göletin çevresinde türlü türlü hayvan yaşarmış. Sabahları kuşlar öter, sincaplar dallar arasında koşar, tavşanlar çimenlerin üzerinde zıplarmış. Ormanın en çok konuşan hayvanı ise papağanmış.
Papağan gördüğü her şeyi anlatır, duyduğu her söze hemen karşılık verirmiş. Biri daha cümlesini bitirmeden araya girer, kendi bildiklerini sıralamaya başlarmış. Ormandaki hayvanlar bazen onu dinlemekten yorulsa da papağan bundan hiç rahatsız olmazmış. “Ben her şeyi bilirim. Üstelik çok hızlı düşünürüm.” dermiş.
Göletin kıyısında yaşayan kaplumbağa ise papağanın tam tersiymiş. Az konuşur, çok dinlermiş. Birisi bir şey anlattığında sözünü kesmez, önce dikkatlice düşünürmüş. Bu yüzden bazı hayvanlar onun pek bir şey bilmediğini sanırmış.
Bir gün ormandaki hayvanlar büyük bir sorunla karşılaşmış. Gölete akan küçük dere birdenbire durmuş. Su azaldıkça balıklar telaşlanmış, kuşlar susamış, tavşanlar ve geyikler endişelenmiş. Herkes göletin başında toplanmış.
Papağan hemen yüksek bir dala konup konuşmaya başlamış. “Bence dereyi rüzgâr durdurdu. Belki de bulutlar suyu geri çağırdı. Hatta dağın arkasında dev bir kuş suyun önünü kesmiş olabilir!” demiş.
Sincap şaşkınlıkla, “Bunlardan hangisi doğru?” diye sormuş.
Papağan kanatlarını açmış. “Hepsi olabilir. Ben birçok ihtimali düşündüm.” demiş.
Hayvanlar ne yapacaklarını şaşırmış. Kimi dağa gitmek istemiş, kimi bulutları beklemeyi önermiş. Her kafadan farklı bir ses çıkmış. Gürültü arttıkça kimse birbirini dinleyemez olmuş.
Kaplumbağa ise sessizce derenin kenarına doğru yürümüş. Suyun geçtiği yolu incelemiş. Çamurdaki izlere bakmış, kırılmış dalları fark etmiş. Sonra durup uzun süre suyun sesini dinlemiş.
Papağan onu görünce, “Boşuna uğraşıyorsun. Ben zaten sorunun ne olabileceğini söyledim.” demiş.
Kaplumbağa cevap vermemiş. Biraz daha ilerleyip derenin yukarısına çıkmış. Orada büyükçe bir dalın, taşlarla birlikte dere yatağını kapattığını görmüş. Sular dalların arkasında birikiyor ama gölete ulaşamıyormuş.
Kaplumbağa geri dönüp sakin bir sesle, “Derenin yolu kapanmış. Büyük bir dal ve birkaç taş suyun önünü kesiyor.” demiş.
Papağan hemen, “Ben de zaten buna benzer bir şey söyleyecektim.” demiş.
Kaplumbağa ona bakıp, “Söylemekten önce görmek gerekir. Görmekten önce de dikkat etmek.” demiş.
Hayvanlar hep birlikte derenin yukarısına gitmiş. Geyikler büyük dalı itmiş, kunduzlar taşları kaldırmış, tavşanlar küçük dalları kenara taşımış. Kısa süre sonra su yeniden akmaya başlamış. Gölet doldukça herkes sevinmiş.
Papağan ise bir kayanın üzerinde sessizce oturuyormuş. İlk kez söyleyecek çok sözü olduğu hâlde konuşmak istemiyormuş.
Kaplumbağa yanına yaklaşınca papağan, “Sen nasıl fark ettin?” diye sormuş.
Kaplumbağa gülümsemiş. “Önce dinledim. Sonra baktım. En son konuştum.” demiş.
Papağan bir süre düşünmüş. O güne kadar çok konuşmanın çok bilmek anlamına geldiğini sanıyormuş. Oysa kaplumbağa az konuşmuş ama doğru şeyi söylemişti.
Ertesi gün ormanda küçük bir toplantı yapılmış. Tavşan bir şey anlatırken papağan yine araya girmek üzere olmuş. Sonra kendini tutmuş ve sessizce dinlemiş. Tavşan sözünü bitirince papağan, “Şimdi seni daha iyi anladım.” demiş.
Günler geçtikçe papağan konuşmayı bırakmamış ama ne zaman konuşacağını öğrenmiş. Başkalarının sözünü kesmemiş, önce dinlemiş, sonra düşünmüş ve gerekirse konuşmuş.
Ormandaki hayvanlar da kaplumbağanın sessizliğinin bilgisizlikten değil, dikkatli olmaktan geldiğini anlamışlar.
O günden sonra ormanda şöyle bir söz söylenir olmuş: Çok konuşan her şeyi bilmez, dikkatle dinleyen ise çoğu zaman başkalarının göremediğini görür.
